Ademloos bleef Klara staan voor de gesloten deur van het appartement. Achter haar knetterde de babyfoon, en door de ruis heen hoorde ze het scherpe, snikkende geluid van haar dochtertje. Het was drie uur ’s nachts. Dit was de vierde keer deze week dat Mila zichzelf wakker huilde, en telkens klonk het niet als gewoon ongemak.
Het klonk als angst. De deur van de slaapkamer ging open. David stond in de opening, zijn haar in de war, zijn ogen nog dik van de slaap. Hij keek haar aan, niet haar aan, maar haar, alsof hij haar voor het eerst echt zag.
“Je staat daar maar,” zei hij. “Waarom ga je niet naar haar toe? ”
“Omdat ik erachter moet komen waarom dit gebeurt,” antwoordde ze zacht. “Dit is niet normaal, David.
Ze is zes maanden. Ze werd wakker met een schreeuw alsof ze iets zag. ”
Hij wreef over zijn gezicht. “Babies huilen.
Dat is wat ze doen. Jij maakt er elke nacht een theatershow van. ”
Klara draaide zich om. “Jij doet niets.
Jij ligt gewoon op je rug en doet alsof je slaapt. Ik voel me alsof ik er alleen voor sta. ”
“En toch sta jij elke nacht op,” zei hij. “Dus misschien is dit ook een beetje jouw schuld.
Jij bent degene die haar elke keer oppakt. ”
Het bleef even stil. Toen opende Klara de deur naar de kinderkamer. Mila lag in haar bedje, haar gezichtje rood en nat, haar armpjes in de lucht gesperd.
Maar ze keek niet naar Klara. Haar blik was gericht op een punt in de hoek van het plafond, waar een zwak schijnsel van de straatlantaarn door het gordijn viel. Ze wilde niet met haar blik loslaten. Het was bijna alsof ze iemand volgde die daar stond.
Klara liep naar het bedje, boog zich over de tralies en nam haar dochter op. Mila’s lichaam ontspande meteen. Maar in plaats van haar moeder aan te kijken, liet ze haar ogen langs de muren dwalen, van de kast naar de deur, en weer terug naar die ene hoek. Haar mondje ging open, alsof ze iets wilde zeggen, maar er kwam alleen een hijgende, hortende ademhaling uit.
“Wat is er, schatje? ” fluisterde Klara. “Wat zie je? ”
David was nu ook in de deuropening verschenen.
Hij had zijn armen gekruist. “Kijk nou toch. Ze staart gewoon. ” Hij lachte kort.
“Dat doen ze. Ze kijken naar licht of schaduw. ”
“Ze huilt, David. Niet één keer.
Elke nacht. Ze wordt wakker met een angst die ik niet kan uitleggen. ”
“Misschien zit er een gasje. Of haar tandjes.
”
“Het is geen tandjes. Zo klinkt het niet. ”
Hij zuchtte en liep terug naar de slaapkamer. Even later hoorde ze het bed kraken.
Het was alweer voorbij. Voor hem. Klara hield Mila tegen haar borst en wiegde haar langzaam. Het huilen ebde weg, maar de blik van het kind bleef rusten op die donkere hoek.
En voor het eerst voelde Klara een koude rilling over haar rug lopen, niet vanwege het kind, maar om wat het kind zag. Die ochtend belde ze haar moeder. Anne nam op met een opgewekte stem, maar die werd stil toen Klara vertelde over de nachten. “Je moet naar het consultatiebureau,” zei Anne.
“Dat is het eerste wat je doet. ”
“Dat is het eerste wat ik al heb gedaan. De arts zegt dat ze gewoon een lichte slaapstoornis heeft. Ze adviseerden ons een schema.
”
“En David? ”
“David doet alsof het niet bestaat. Hij zegt dat ik me aanstel. ”
Er viel een lange stilte.
Toen zei Anne, met een vreemd voorzichtige zachtheid: “Weet je waarom ik jou nooit alleen liet met je oma? ”
Klara fronste. “Dat heb je me nooit verteld. ”
“Omdat ze hetzelfde deed.
Als kind. Ze staarde naar de muur en schreeuwde. Mijn moeder zei altijd dat het de geesten waren. Ik heb er nooit iets van geloofd.
Maar ik heb haar nooit alleen gelaten, want het was niet normaal om zo te kijken. ”
Klara voelde haar hart sneller kloppen. “Zeg je dat dit erfelijk is? ”
“Ik zeg alleen dat ik het herken.
En dat je het niet moet wegwuiven. ”
Die avond probeerde Klara het gesprek opnieuw. Ze had het avondeten afgeruimd en zette twee koppen thee op tafel. David zat op de bank, zijn telefoon in zijn hand.
“Ik wil dat je met me meegaat naar een specialist,” zei ze. Hij keek op maar liet zijn telefoon niet zakken. “Waarvoor? Er is niets mis met haar.
”
“Jij gelooft me niet wanneer ik zeg dat ik me zorgen maak. ”
“Ik geloof dat jij je zorgen maakt,” zei hij. “Maar ik geloof niet dat er iets is om je zorgen over te maken. Dat zijn twee verschillende dingen, Klara.
”
“Dat is precies het probleem. Je maakt het verschil niet. ”
Ze pakte haar tas en liep de deur uit, de koude avondlucht in. Ze liep zonder doel, blokken om, tot ze bij het oude park kwam waar ze als kind vaak speelde.
Ze ging op een bank zitten en wreef over haar armen. In haar zak trilde haar telefoon. Een bericht van Anne. “Je kunt hier altijd komen.
Met Mila. Zolang je wilt. ”
Klara staarde naar het scherm. Ze geloofde niet in spoken.
Dat had ze haar hele leven niet gedaan. Maar ze geloofde wel dat haar kind iets probeerde te zeggen en dat niemand anders luisterde. Drie dagen later zat ze bij een kinderpsycholoog, een vrouw met grijs haar en een rustige stem, mevrouw Smit. Mila lag in een draagzak tegen Klara’s borst en keek met wijde ogen de lichte spreekkamer rond.
“U zegt dat ze steeds naar één punt kijkt,” zei mevrouw Smit. “Kunt u me dat laten zien? ”
Klara liep met Mila door de kamer. Het kind draaide haar hoofdje, volgde de plafondlamp, de vensterbank, de plant in de hoek.
Niets. Ze glimlachte zelfs een beetje. “Ze doet het hier niet,” zei Klara. “Dat is juist zo vreemd.
Alleen thuis. ”
“Heeft u iets veranderd in huis? Nieuw meubel? Een babyfoon?
”
“Geen idee. Niets speciaals. ”
Mevrouw Smit knikte langzaam. “Ik ga u iets vragen wat misschien vreemd klinkt.
Is er recentelijk iets gebeurd in het huis? Iets waar u niet over heeft gesproken? ”
Klara schudde haar hoofd. Toen stopte ze.
Er was iets. Ze had het weggestopt, bijna vergeten. Een week voordat Mila begon te huilen, was de vorige bewoonster van het appartement overleden. Een oude vrouw, alleen, twee deuren verderop.
Klara had haar nooit gesproken. Ze had alleen het vriendelijke oude gezicht gezien achter het raam op de eerste verdieping, altijd zittend in een leunstoel bij het raam. En toen op een ochtend stond er een rouwkrans op de deur. Ze vertelde het aan mevrouw Smit.
De psycholoog legde haar pen neer. “En u zegt dat uw dochter naar de muur kijkt die gedeeld wordt met dat appartement? ”
Klara’s mond werd droog. “Ja.
Naar de hoek. De hoek die grenst aan haar huis. ”
“Ik wil hier geen getallen over geven,” zei mevrouw Smit voorzichtig. “Maar baby’s zijn gevoelig voor spanning en voor plekken.
Sommige kinderen reageren daar sterker op dan andere. Probeer haar niet dwingen om te slapen op die plek. Verplaats het bedje naar een andere kamer of draai het om. Kijk of het verschil maakt.
”
Klara knikte. Ze wist niet of haar iets aangeboden werd of een klinische oplossing, maar het was tenminste iets. Thuis aangekomen waren de gordijnen open en stond David in de keuken. Hij had niet gevraagd waar ze was geweest.
Hij had ook geen bericht gestuurd. Toen ze binnenkwam, deed hij alsof ze gewoon terugkwam van een boodschap. “Heb je gegeten? ” vroeg hij zonder zich om te draaien.
“Ja,” zei ze. “Ik heb het over het bedje gehad. ”
Hij draaide zich om, zijn hand rustend op het aanrecht. “Je wilt het bedje verplaatsen.
Waarheen? ”
“Naar onze kamer. Die muur is gedeeld met de oude vrouw die is overleden. ”
David kneep zijn ogen samen.
“De oude vrouw? Wat heeft die ermee te maken? ”
“Je hoeft er niet in te geloven. Maar het kan geen kwaad om het te proberen.
”
Hij liet een harde, korte lach horen. “Dus we gaan ons huis herinrichten omdat jij denkt dat de geest van de buurvrouw naar ons kind kijkt? ”
“Ik zeg niet dat het een geest is. Ik zeg dat Mila daar rusteloos is en dat wij moeten proberen haar te helpen.
”
“Je moet een arts vinden die je een medicijn geeft,” zei hij. “Dat zou meer helpen dan geloven in spoken. ”
Klara zette Mila in de box en liep naar de slaapkamer. Ze schoof het ledikantje door de deur, het wieltje piepte over de drempel.
Ze zette het naast hun eigen bed, draaide het om zodat Mila naar het raam keek en niet naar de gedeelde muur. Toen tilde ze haar dochter erin, zachtjes, en dekte haar toe. Mila lag stil. Ze knipperde een paar keer met haar ogen.
Toen richtte ze haar hoofdje op, maar er was geen angst meer. Ze keek naar het raam waar de laatste avondzon doorkwam en draaide zich op haar zij. Twee minuten later sliep ze. Klara stond op haar knieën en huilde.
Zachtjes, zonder geluid. Davids schaduw verscheen in de deuropening. Hij zei niets. Hij draaide zich om en liep de gang in.
De eerste nacht sliep Mila door. De tweede ook. De derde nacht, rond vier uur, werd Klara wakker van een klein, zacht gebrabbel. Ze stond op en boog zich over het bedje.
Mila lag op haar rug, haar ogen open, en keek haar aan. En toen lachte ze. Klara lachte terug en legde haar hand op het buikje van haar dochter. “Word je wakker, liefje?
”
Mila draaide haar hoofdje naar de muur, maar er was geen paniek in haar blik. Ze keek er gewoon naar, even, en liet haar blik weer naar Klara vallen. Dat was het. Meer niet.
De volgende zaterdag stond er een kartonnen doos voor hun deur. Geen afzender. Klara opende hem in de keuken. Er zat een ingelijste foto in van een oude, glimlachende vrouw met een sjaal om haar schouders, en daaronder een handgeschreven briefje.
“Er is niets om bang voor te zijn. Ik heb zeventig jaar in dat huis gewoond en ik heb altijd gewoon weer verder geleefd. Mijn naam is Geertje. Ik heb genoten van het leven.
Ik hoop dat jullie dat ook doen. ”
Klara lachte, een vreemde mengeling van opluchting en zenuwen. Ze draaide de foto om. Op de achterkant stond een kruis en een datum.
Er stond met potlood geschreven: “Haar huis is nu van jullie. Het geluk ook. ”
Die avond hing ze de foto op in de gang. Toen David thuiskwam, zag hij hem.
Hij bleef ervoor staan en las het briefje dat ernaast op het tafeltje lag. Hij zei niets. Maar later, toen ze al op de bank zaten, zei hij: “Het is gewoon een oude mevrouw die aardig was. ”
“Ze was aardig,” antwoordde Klara.
“Dat maakt het eigenlijk wel af. ”
“Misschien,” zei hij. En hij legde zijn hand op haar been. Het was het eerste soort contact in weken.
De weken erna veranderde er iets in huis. Mila sliep door. Ze begon vaker te lachen en haar ogen volgden geen schaduwen meer, maar licht. Klara merkte dat David vaker vroeg hoe haar dag was en dat hij af en toe zelf opstond als Mila vroeg wakker werd.
Het was klein, bijna ongemakkelijk, maar het was een begin. Op een ochtend zette Klara koffie en zag de zon over het blad van de keukentafel vallen. Mila zat in haar kinderstoel en sloeg met haar lepeltje. Ze zei haar eerste woordje, geen mama, geen papa.
Het klonk bijna als een naam. Klara boog zich dichterbij. “Wat zei je, schatje? ”
Mila keek haar aan met die heldere ogen en zei het nog eens.
“Geert. ”
Klara lachte zachtjes en ging naast haar zitten. “Dat is een mooie naam,” zei ze. “Dat was een lieve mevrouw.
”
David, die net uit de slaapkamer kwam, krabde aan zijn hoofd. “Heeft ze nu al vriendjes? ”
“Nee,” zei Klara. “Ze heeft een herinnering.
”
Hij staarde haar aan. Er groeide iets in zijn ogen wat ze daar al lang niet meer had gezien. Geen ongeloof. Geen spot.
Alleen een traag, behoedzaam vragen. “Herinnering aan een oude dame die twee huizen verder woonde en die ze nooit heeft ontmoet? ”
“Ja,” zei Klara eenvoudig. “Dat bedoel ik.
”
David knikte langzaam. Hij liep naar het raam en keek naar de gevel van het appartement ernaast, waar de gordijnen inmiddels waren vervangen door nieuwe, lichte gordijnen van nieuwe bewoners. Hij zei: “Misschien woonde ze hier nog op een andere manier. Voor ze wegging.
”
Klara kwam naast hem staan en sloeg haar arm om hem heen. Hij liet haar. Samen keken ze naar de straat, waar de eerste kinderen over de stoep renden. Mila klopte met haar lepeltje op de tafel en lachte haar tandeloze lach.
Boven de deur, achter hen, verschoven de schaduwen van de ochtend naar gewoon zonlicht. Er was geen kou meer in huis. Er was alleen het geluid van een kind dat eindelijk durfde te slapen.
